Avrupa Birliği Yeşil Mutabakat İlerleme Bilgi Notu
(İlerleme Raporu)

Sınırda Karbon Mekanizması (CBAM) için Avrupa Parlamentosu küresel iklim hedefini yükseltmek için daha geniş bir kapsam ve daha hızlı aksiyon alınması çağrısında da bulunmaktadır.

Bu kapsamda;
• Merkezi bir AB CBAM otoritesi oluşturulacaktır.
• 2032 yılı beklenmeden ETS’de verilen ücretsiz tahsisatların CBAM’dan önce sonlandırılması.
• Az gelişmiş ülkelerde yeşil’e geçişi desteklemek için AB bütçesinden CBAM gelirleri destek olarak kullanılacaktır.
• Kapsam organik kimyasalllar, hidrojen ve amonyak ile dolaylı emisyonları içerecek şekilde genişletilecek

Özetle, parlamentonun 2022 Haziran ayında yukarıda ki tutumu benimsemesiyle Sınırda Karbon Mekanizması ve ETS I-II sürecinin kararlılıkla devam edeceği ve önümüzde ki günlerde karbon konusunun gündemde ki etkisinin artarak devam edeceği öngörüldüğünü hatırlatmak isteriz.

13 Aralık 2022 tarihinde AB Parlamentosunda Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) konusunda geçici ve koşullu bir anlaşmaya varıldığı beyan edildi. Anlaşmanın kesinleşmeden önce AB üye ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması ve her iki tarafça da kabul edilmesi gerekmektedir.
Yeni kuralların kapsamına giren ürün ve sektörlerle ilgili olarak, CBAM başlangıçta karbon yoğun sektörlerden bazılarındaki belirli ürünleri kapsayacaktır: demir – çelik, çimento, gübre, alüminyum, elektrik ve hidrojen ve ayrıca bazı girdiler ve sayılı aşağıyönlü ürünler olacaktır. Dolaylı emisyonlar da keskin sınırlarla belirtilecek şekilde mevzuatlarında yer alacaktır.
CBAM, geçici anlaşma kapsamında, Ekim 2023‘ten itibaren devreye girecektir.
Başlangıçta, basitleştirilmiş bir CBAM geçerli olacak olup, yalnızca raporlama yükümlülükleri ile yer alacaktır. Burada ki amaçları verilerin toplanması olarak ifade edilmektedir. Geçiş sürecinin bitiş tarihi daha sonraki müzakerelerde yer alacaktır.
Geçiş sürecinin tamamlanması ile birlikte tam bir CBAM devreye girecek olup, ilgili sektörler için süreci revize edilmiş AB emisyon ticaret sistemi (ETS) kapsamında başladıktan sonra, ücretsiz tahsisatların kademeli olarak kaldırılmasına paralel olarak aşamalı olarak uygulanacaktır. Bu, CBAM‘ın uluslararası ticaret kurallarına uygunluğunu da sağlayacaktır.
CBAM sektörleri için ücretsiz tahsisatların kademeli olarak kaldırılması konusunda halen devam eden AB ETS müzakereleri bağlamında anlaşmaya varılması gerekmektedir.
Özetle, CBAM süreci henüz tamamlanmamış olmakla birlikte, müzakereler devam etmektedir. Parlamento yaptığı bildirimde bir sonra ki aşamada AB hükümetleri ile bir anlaşmaya varılmaya çalışacağının bilgisini vermektedir. AB Parlamentosu ve komisyonun geçici koşullu anlaşmasında,
Geçiş dönemi başlangıcı için 01.10.2023 tarihi belirlenmiş olup, Plastikler, Organik kimyasallar, ve amonyak’ın geçiş döneminde kapsamda olmayacağı, demir-çelik sektörüne ait girdiler, vidalar, civatalar vb gibi çelik ürünlerin kapsamda olacağının, ayrıca ETS kapsamında AB ürünleri için ödenen karbon fiyatı ile ithal mallar için ödenen karbon fiyatının birbirleri ile karşılaştırılarak aradaki karbon fiyatının farkının ödenmesi için CBAM sertifikalarının alınmasının da zorunlu olacağı gözlemlenmektedir.