CBAM’ın kademeli olarak uygulanmaya konulması, AB endüstrisinin karbondan arındırılmasını desteklemek için AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında ücretsiz tahsisat[1] tahsisinin aşamalı olarak kaldırılması uyumlu görülmüştür.

10 Mayıs 2023 tarihinde CBAM Yönetmeliği imzalanmış olup, Yönetmelik daha sonra 16 Mayıs 2023’te AB Resmi Gazetesi’nde yayınlanmasının ertesi günü resmen yürürlüğe girmiştir.

CBAM 1 Ekim 2023 tarihinde geçiş dönemi olarak uygulamaya girecek olup, ithalatçılar için ilk raporlama dönemi 31 Ocak 2024 tarihinde sona erecektir. Bu programda özetle CBAM altında emisyon raporlaması için kurallar ve gereksinimler, AB Üye Devletleri uzmanlarından oluşan CBAM Komitesi’ne danıştıktan sonra CBAM Komisyonu tarafından benimsenecek bir uygulama yönetmeliği ile daha da ayrıntılı bir şekilde belirlenecektir. Özetle bir uygulama yönetmelik geleceğinin bilgisi verilmiştir.

CBAM başlangıçta, üretimi karbon yoğun olan ve en fazla karbon sızıntı riski taşıyan belirli malların ve seçilmiş öncüllerin ithalatına uygulanacak: çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübreler, elektrik ve hidrojen. Bu genişletilmiş kapsama sahip olarak, CBAM tamamen uygulandığında, ETS kapsamındaki sektörlerdeki emisyonların %50’den fazlasını kapsayacaktır. Siyasi anlaşma gereği, CBAM 1 Ekim 2023 tarihi itibarıyla geçiş dönemi olarak yürürlüğe girecektir.

CBAM’ın bir anda değil, aşamalı olarak devreye alınacağı bilgisi verilmiştir. Bu kapsamda, CBAM’ın zaman içinde aşamalı olarak uygulanması, AB ve AB dışında ki işletmeler ile kamu otoriteleri için dikkatli, öngörülebilir ve orantılı bir geçişe de olanak sağlaması hedeflenmiştir. Bu dönemde, yeni kurallar kapsamındaki malların ithalatçıları, sadece ithalatlarına gömülü sera gazı emisyonlarını (doğrudan ve dolaylı emisyonlar) raporlamakla yükümlü olacaklar ve herhangi bir finansal ödeme veya düzeltme yapmayacaklardır.

Anlaşma, dolaylı emisyonların bazı sektörlerde (çimento ve gübreler) geçiş döneminden sonra kapsama alınacağını ve bu süre içinde belirlenecek bir metodolojiye dayanacağını öngörmektedir. Bu geçiş döneminin amacı, tüm paydaşlar (ithalatçılar, üreticiler ve otoriteler) için bir pilot ve öğrenme dönemi olarak hizmet etmek ve kesin dönem için metodolojiyi iyileştirmek için gömülü emisyonlar hakkında yararlı bilgileri toplamaktır.